Kategoriler
65 Yaş ve Üzeri İş hukuku Koronavirüs kronik rahatsızlık

COVİD 19 SALGINI NEDENİYLE PANDEMİ SÜRECİNDE 65 YAŞ ÜSTÜ İLE KRONİK RAHATSIZLIĞI OLAN ÇALIŞANLARIN HUKUKSAL DURUMU NEDİR?

Av. Arb. İrfan Medet AKPINAR

Son dönemde en çok sorulan sorulardan biri de pandemi sürecinde 65 yaş üstü ile kronik rahatsızlığı olanların çalışıp çalışamayacaklarıdır.


Öncelikle pandemi sürecine ilişkin bu konuda çıkan genelgelere bakmak gerekir.


21 Mart 2020 tarihli İçişleri Bakanlığı Genelgesi ile 65 yaş ve üstü ile kronik rahatsızlığı olan tüm vatandaşların kamu çalışanı-özel çalışan ayrımı yapılmaksızın sokağa çıkmalarının yasaklandığı görülmektedir.


Genelgede özetle; Sağlık Bakanlığı ve Bilim Kurulunun tavsiyeleri doğrultusunda, il valileri tarafından, İl İdaresi Kanununun 11/C maddesi ve Umuma Hıfzısıhha Kanunun 27 nci ve 72 nci maddesi kapsamında; 21.03.2020 tarihi saat 24.00’den sonra 65 yaş ve üstü vatandaşlarımız ile anılan kronik rahatsızlıklara sahip vatandaşlarımızın ikametlerinden dışarı çıkmaları, açık alanlarda, parklarda dolaşmaları ve toplu ulaşım araçları ile seyahat etmeleri sınırlandırılarak sokağa çıkmalarının yasaklanması amacıyla gerekli kararların ivedilikle alınması gerekmektedir. 65 yaş ve üzeri ile bağışıklık sistemi düşük, ve kronik akciğer hastalığı, astım, KOAH, kalp/damar hastalığı, böbrek, hipertansiyon ve karaciğer hastalığı olanlar ile bağışıklık sistemini bozan ilaçları kullanan vatandaşlar 21 Mart saat 24.00’den sonra ikametlerinden dışarı çıkmaları, açık alanlarda, parklarda dolaşmaları ve toplu ulaşım araçları ile seyahat etmeleri  sınırlandırılarak sokağa çıkmalarının yasaklandığı belirtilmiştir.


Hemen bir gün sonra ise; 22 Mart 2020 tarihli 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Covid 19 sürecinde kamu çalışanlarına ilişkin düzenlenme yapılmıştır.


29.05.2020 tarihli Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında toplanan Kabine Toplantısında 18- 20 yaş aralığındaki gençler için uygulanan sokağa çıkma kısıtlamasının kaldırılması, 65 yaş ve üzerindeki vatandaşlarımız ile 0-18 yaş aralığındaki gençlerin ve çocukların belirlenen günlerde kısıtlamadan muaf tutulması, 65 yaş ve üzerindeki vatandaşların SGK veya vergi kaydı olanlardan çalışma, ticaret ve iş hayatı içinde faaaliyetlerini yürütmek üzere sokağa çıkma kısıtlamasından muaf tutulması konusunda karar alınması uygun görülmüştür.


29/05/2020 tarihli ve 31139 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de Cumhurbaşkanlığı tarafından “COVİD-19 Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Normalleşme ve Alınacak Tedbirler” konulu 2020/8 sayılı genelge yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Genelge hükmüne göre çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında (Sağlık Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) çalışan yönetici kadro ve pozisyonunda bulunanlar hariç 60 yaş ve üzerinde olanlar ile Sağlık Bakanlığımızca belirlenen kronik hastalığı bulunanların idari izinli sayılacağı öngörülmüştür.


Aynı gün 29.05.2020 tarihli İçişleri Bakanlığı Genelgesi Resmi Gazetede yayınlanmış ve özetle ;


Yapılan değerlendirmeler neticesinde;  Daha önce genelge ile sokağa çıkma kısıtlaması getirilen 65 yaş ve üzerindeki vatandaşlarımız arasında işletme sahibi, esnaf, tüccar, sanayici, serbest meslek sahipleri ile çalışanlardan durumlarını aktif sigortalılıklarını gösteren SGK hizmet belgesi, vergi kaydı, şirket yetki belgesi, oda ve birlik kimliğinden biriyle belgeleyenler, sokağa çıkma kısıtlamasından muaf tutulması kararı alınmıştır.


Söz konusu sınırlamalara uymayan vatandaşlara Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 282’nci maddesi gereğince idari para cezası verilecek. Aykırılığın durumuna göre Kanunun ilgili maddeleri gereğince işlem yapılacak. Konusu suç teşkil eden davranışlara ilişkin Türk Ceza Kanununun 195’inci maddesi kapsamında gerekli adli işlemler başlatılacaktır şeklinde düzenleme getirilmiştir.


Son olarak 02.06.2020 tarihli Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hangi hastalıkların Kamu çalışanlarından idari izne esas olmak üzere COVID-19 hastalığı için risk grubunda olan kronik hastalıklar olduğu açıklanmış ve ilgili kurumlara dağıtımı yapılmıştır. Bu bildirimde özetle ;


Bu kapsamda;


1- Kamu çalışanlarından idari izne esas olmak üzere COVID-19 hastalığı için risk grubunda olan kronik hastalıklar; halen immünsüpressif tedavi alanlar, metastatik ve/veya kemoterapi/radyoterapi alan kanser hastaları, kornea nakli hariç solid organ nakli, kemik iliği/kök hücre nakli yapılan hastalar, kronik obstrüktif veya destrüktif akciğer hastalığı veya status astmatikus hikayesi olan hastalar, insüline bağlı diyabet ve komplike (serebrovasküler, koroner, böbrek, polinöropati) insüline bağımlı olmayan diabetes mellitus hastaları, komplike hipertansiyon (serebrovasküler, böbrek, konjestif kalp yetmezliği), dekompanse kalp yetmezliği, akut koroner sendrom geçiren hastalar, kronik karaciğer ve böbrek yetmezliği olan hastalar, serebrovasküler hastalık (inme, kanama) geçiren hastalar şeklinde Bakanlığımızca belirlenmiştir.


2- Bakanlığımızca belirlenen hastalıklardan 01.06.2020 tarihinden önceki 2 (iki) yıl içerisinde 2 (iki) kez aynı tanıyı almış olan kamu çalışanlarına Bakanlığımız e-nabız sistemi üzerinden “İdari izne esas COVID-19 hastalığı için risk grubunda olan kronik hastalık durum belgesi” üretilecektir.


3- Kamu çalışanları söz konusu belgeyi e-nabız sistemi üzerinden temin edeceklerdir.


4- Sistem üzerinden “İdari izne esas COVID-19 hastalığı için risk grubunda olan kronik hastalık durum belgesi”ni alamayan kişiler mevcut hastalık raporlarıyla kayıtlı olduğu aile hekimine müracaat edecek, durumu uygun görülenlere hastanın ibraz ettiği hastalık raporları ek yapılarak aile hekimi tarafından “COVID-19 idari izin” tanısı ile durum bildirir tek hekim raporu düzenlenecektir şeklinde bildirim yapılmıştır.

Tüm bu mevzuat birlikte değerlendirildiğinde 65 yaş üstü olup kronik rahatsızlığı bulunmayan ve aktif sigortalılığı deva edenlerin çalışmasına bir engel bulunmamaktadır. Ancak İçişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı düzenlemelerinde belirtilen kapsama dahil olan kronik rahatsızlığı mevcut çalışanların çalışması veya çalıştırılması mümkün değildir.