Kategoriler
Uncategorized

Arabuluculuk Sürecinde Telekonferans=Korona Günlerinde Telekonferans=Online Arabuluculuk

Arb. Av. Yusuf GÖZEL[3]

ÖZET: Arabuluculuk sürecinde teknolojik olanakları kullanmanın sağlayacağı yarar bir yana, özellikle bu dönemde yaşanan yeni korona virüsü (Covid-19) salgını sebebiyle, sürecin telekonferans yoluyla yürütülmesi büyük bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu çalışmada arabuluculuk uygulamasında telekonferans yoluna ilişkin sorunların tespiti ile bunlara pratik çözümler önerilmesi amaçlanmaktadır. Arabuluculuğun hazırlık aşamasından, son tutanağın uyap sistemine yüklendiği aşamaya kadar, arabuluculuk sürecinin telekonferans yolu ile yürütülmesi konusu incelenecektir.

ANAHTAR KELİMELER: Arabuluculuk, Dava Şartı Arabuluculuk, Toplantı, Telekonferans, Online Arabuluculuk, Son Tutanak, Anlaşma Belgesi, Sayısal İmza, E İmza, Mobil İmza.

GİRİŞ

Çin Halk Cumhuriyeti’nde ortaya çıkan ve dünya geneline yayılan “Yeni koronavirüs (Covid-19)” salgını sebebiyle, arabuluculuk toplantılarında telekonferans yönteminin kullanılması bir ihtiyaç haline gelmiştir. Salgının yayılma hızı ve sosyal mesafeye ilişkin önlemler dikkate alındığında, bu yöntemin neredeyse kaçınılmaz hâle geldiğini söylemek çok da ileri gitmek olmayacaktır.

Telekonferans, ses ve görüntünün uzağa iletilmesi yoluyla katılanların bir arada olmamalarına karşın birbirleriyle konuşup görüşebildikleri elektronik konferans türüdür.[4]

Arabuluculuk toplantılarında telekonferans yöntemi, birçok arabulucu tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Bununla birlikte arabuluculuk sürecinde telekonferans yöntemine temkinli yaklaşan ve kullanmamayı tercih eden arabulucular da vardır.

Arabuluculuk sürecinde telekonferans yöntemi uygulamada tartışılan bir konudur. Bu tartışmanın iki sebebi bulunmaktadır. Bunlardan ilki, sürecin telekonferans yoluyla yürütülmesinin mevzuatta açıkça düzenlenmemiş olması, ikincisi ise tutanakların imzalanma süreci vb. konularda yaşanan sıkıntılardır. Arabuluculuk sürecinde teknolojik olanakları kullanmanın sağlayacağı yarar bir yana, özellikle bu dönemde yaşanan yeni korona virüsü (Covid-19) salgını sebebiyle, sürecin telekonferans yoluyla yürütülmesi büyük bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu çalışmada arabuluculuk uygulamasında telekonferans yoluna ilişkin sorunların tespiti ile bunlara pratik çözümler önerilmesi amaçlanmaktadır. Arabuluculuğun hazırlık aşamasından, son tutanağın uyap sistemine yüklendiği aşamaya kadar, arabuluculuk sürecinin telekonferans yolu ile yürütülmesi konusu değerlendirilecek; özellikle de tarafların kimlik tespiti, tutanakların tutulması ve tutanakların imzalatılması üzerinde durulacaktır. Konu, normal zamanlarda telekonferansın yapılması ve yeni korona virüs salgını (Covid-19) döneminde yapılası şeklinde, ayrı ayrı incelenecektir

A.     KORONA VİRÜS (COVİD-19) SALGINI DÖNEMİNDE TELEKONFERANS VE HUKUKİ ZEMİNİ / Online Arabuluculuk

Telekonferansın hukuki zeminini esasen hukuki düzenlemeler ve tarafların iradesi oluşturmaktadır.  Burada hukuki zemin, bu bağlamda irdelenecektir.

      I.          Hukuki Düzenlemeler

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Yönetmeliği ile diğer ilgili mevzuatta; arabuluculuk sürecinde telekonferans yöntemi açıkça düzenlenmemiştir. Bununla birlikte Kanun ve Yönetmelikteki bazı maddelerin yorumu, telekonferans yöntemini mümkün kılmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun (HUAK) m.8,f.1 ve m.15,f.2-3 ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin (HUAKY) m.10,f1, m.17,f.2-3, m.24,f.3 hükümlerinde yer alan düzenlemelerin toplantıların konferans yoluyla yapılabilmesine imkân tanıyan hükümler olduğunu belirtmemiz mümkündür.

HUAK mad.30’da görevleri düzenlenmiş olan ve bu düzenlemeye dayanarak arabuluculuk kurumunu yöneten; T.C. Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı’nın Web sitesinde, 16 Mart 2020 tarihinde yayımlanan duyuruda; “arabuluculuk sürecine ilişkin uyuşmazlıklarda tarafların şehir içi ya da şehir dışından olup olmadığına bakılmaksızın telekonferans yönteminin kullanılmasına ağırlık verilmesi” tavsiye edilmiş bulunmaktadır.[5] 

Ayrıca Arabuluculuk Daire Başkanlığı’nın Twitter hesabından 18 Mart 2020 tarihinde yapılan paylaşımda; “Arabulucularımıza, Koronavirüs tedbirlerine istinaden, tüm arabuluculuk görüşmelerinde telekonferans yöntemine ağırlık vermelerini ve yeni başlayacak görüşmelerde yasal sürecin sonuna doğru toplantı günü belirlemelerini tavsiye ediyoruz.” sözlerine yer verilmiştir.[6]

Arabuluculuk Dairesinin aldığı bu tavsiye kararları yerindedir. Bu kararlar doğrultusunda, taraflar arabulucu ile aynı şehirde olsa bile; yeni koronavirüs (Covid-19) salgını süresince mümkün olan tüm arabuluculuk toplantılarının telekonferans yöntemi ile yapmasının uygun olacağı kanısındayız.

    II.          Tarafların İradesi

Kanunun, “Taraflarla görüşme ve iletişim kurulması” başlıklı m.8,f.1’de “arabulucunun taraflarla ayrı ayrı ya da birlikte iletişim kurabileceği” ifade edilmiştir. Arabuluculuk faaliyetinin nasıl yürütüleceğini düzenleyen m.15,f.2’de, “emredici hukuk kurallarına aykırı olmamak kaydıyla tarafların arabuluculuk usulünü serbestçe kararlaştırabilecekleri,” ifade edilmiştir. Yine m.15,f.3’de “Taraflarca kararlaştırılmamışsa arabulucu; uyuşmazlığın niteliğini, tarafların isteklerini ve uyuşmazlığın hızlı bir şekilde çözümlenmesi için gereken usul ve esasları göz önüne alarak arabuluculuk faaliyetini yürütür.” Düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu düzenlemeler beraber değerlendirildiğinde, 8. Maddede ifade edilen, “arabulucunun taraflarla görüşmesi ve iletişim kurmasından” kastedilenin, arabulucunun taraflarla beraber görüşmesi yani arabuluculuk toplantısı olduğu anlaşılmaktadır. Yine arabuluculuk toplantılarında tarafların, toplantı usulünü serbestçe belirleyebilecekleri, dolayısıyla toplantı usulü olarak telekonferans yöntemini belirleyebilecekleri görülmektedir. Bu durum, arabuluculuğun ihtiyari ve esnek bir süreç oluşu ile tutarlı bir sonuçtur.

Konuya ilişkin yargı kararlarına baktığımızda, Yargıtay henüz telekonferans yöntemini konu edinen bir karar vermemiştir. Bununla birlikte bölge adliye mahkemelerinden ilk çıkan kararda, telekonferans yöntemine temkinli bir yaklaşım olduğu görülmektedir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi’nin, arabuluculukta telekonferans yönteminin sakıncalarına yer veren bu kararında şu tespite yer verilmiştir: “Kanunda tarafların telefonla arabuluculuk toplantısına katılabileceklerine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Aksine düzenlemelerden yüz yüze katılıma göre hükümlerin konulduğu anlaşılmaktadır. Burada her şeyden önce telefonla katılan kişinin ehil ve yetkili olup olmadığı ve bunun tespiti problemdir. Somut olayda yasal olarak tanımlanan ve hukuken geçerli olan bir ses tanımlama sisteminin bulunmadığı da dikkate alındığında konuşulan kişinin kim olduğunun yasal olarak tespitinde problem bulunduğu açıktır.”[7]Kararda görüldüğü üzere, 2 sebepten kaynaklı olarak, arabuluculuk toplantılarında telekonferans yönteminin kullanılmasının doğru olmayacağı ifade edilmiştir. Bu sebepler; “toplantıya katılan tarafların yetki ve ehliyet kontrollerinin sağlıklı bir şekilde yapılmasının mümkün olmaması” olarak ifade edilmiştir. Dolayısıyla, toplantıya telekonferans ile katılan tarafların yetki ve ehliyet kontrolleri sağlıklı bir şekilde yapılabilecekse, telekonferans yönteminin kullanılabileceği sonucuna varmak mümkündür.[8]

Yeni tarihli bir istinaf kararında telekonferans yönteminin, arabuluculuk sürecinde toplantı yöntemi olarak kabul edildiği görülmektedir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi bu kararında: “Arabuluculuk sürecinde Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin “Dava şartı olarak arabuluculukta arabulucunun görevlendirilmesi” Madde 24/3 bendine göre ”Elindeki bilgiler itibarıyla her türlü iletişim vasıtasını kullanarak görevlendirme konusunda tarafları bilgilendirir ve ilk toplantıya tarafları ve varsa avukatlarını birlikte davet eder.” düzenlemesi gereği, arabulucunun taraflarla elektronik sistemler üzerinden görüntülü iletişim kurmasının önünde yasal bir engel bulunmadığına” işaret etmektedir.[9]

Özetle taraflar ve arabulucu; ortak bir karar ile arabuluculuk toplantılarının telekonferans yöntemi ile yapılabileceğine karar verebilirler. Dolayısıyla telekonferans ile yapılan arabuluculuk süreci sonunda düzenlenen son tutanağa; “bir tarafın talebi ve diğer tarafın onayı ile toplantının telekonferans yöntemi ile yapılmasına karar verildi” şeklinde bir cümleye yer verilmesi ile bu durum belgelendirilmiş olacaktır.

Uygulamada, arabulucu ile aynı şehirde bulunan tarafların toplantıya telekonferans ile katılımı arabulucular tarafından kabul görmemektedir. “Taraflar arabuluculuk faaliyetinin yetki çevresinde iseler arabulucu kesinlikle telekonferans yöntemini kabul etmemelidir. Bu hem arabuluculuk kurumunun saygınlığı hem de arabulucunun sorumluluğu açısında önemlidir.” [10] Normal zamanlarda (covid 19 sonrası) bu uygulamanın bu şekilde devam etmesi gerektiği kanaatindeyiz. Ancak Covid-19 salgın döneminde, taraflar arabulucu ile aynı şehirde olsa bile, arabuluculuk toplantılarının telekonferans yöntemi ile yapılması gerektiği kanaatindeyiz.

  III.          Arabulucunun Telekonferansa Karar Vermesi

Acaba arabuluculuk sürecinde telekonferans yönteminin kullanılmasına arabulucu tek başına karar verebilir mi? Arabulucunun telekonferans yöntemi ile toplantıya karar verebilmesi için, en az bir tarafın, toplantıya telekonferans ile katılma yönünde talebinin olması gerekir. Dolayısıyla taraflardan hiç birisinin telekonferans yönünde bir talebi yoksa arabulucu, kendiliğinden telekonferans yöntemine karar veremez.

Peki, bir tarafın telekonferans ile toplantıya katılım talebi ve diğer tarafın buna itirazı söz konusuysa; bu durumda arabulucu, toplantının telekonferans ile yapılmasına karar verebilir mi? Bir görüşe göre “arabuluculuk sürecinin hazır olmayanlar arasında sesli ve/veya görüntülü iletişimle yürütülmesi, tüm tarafların kararı ya da bir tarafın talebi hakkında diğer tarafın muvafakatiyle olabilir.”[11] Biz bu değerli görüşten farklı olarak, arabulucunun bu kararı tek başına verebileceği kanaatindeyiz.

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin Taraflarla görüşme ve iletişim kurulması başlıklı m.10,f.1’de “Arabulucu, tarafların her biri ile ayrı ayrı veya birlikte görüşebilir. Bu amaçla her türlü iletişim aracını kullanabilir”düzenlemesine yer verilmiştir. Maddede yer alan, “arabulucunun taraflarla birlikte görüşmesinden” kasıt arabuluculuk toplantısıdır. Buna göre arabuluculuk toplantısı yapılırken arabulucunun, her türlü iletişim vasıtasını kullanabileceği görülmektedir. Dolayısıyla bu düzenlemeye göre telekonferans yönteminin, arabuluculuk sürecinde toplantı yöntemi olarak kullanılması mümkündür.

HUAK m.15,f.3’de Taraflarca kararlaştırılmamışsa arabulucu; uyuşmazlığın niteliğini, tarafların isteklerini ve uyuşmazlığın hızlı bir şekilde çözümlenmesi için gereken usul ve esasları göz önüne alarak arabuluculuk faaliyetini yürütür.” Düzenlemesine yer verilmiştir. Aynı düzenleme Yönetmeliğin m.17,f.3’te yer almaktadır.Bu düzenlemeye göre;  arabuluculuk faaliyetinin nasıl yürütülebileceği, taraflarca kararlaştırılabilir. Ancak bu usul taraflarca kararlaştırılmamışsa yani bu konuda taraflar anlaşamamışlarsa; arabulucu tarafların bu konudaki isteklerini, uyuşmazlığın niteliğini göz önüne alarak toplantı usulüne karar verebilecektir. Görüldüğü üzere, arabuluculuk toplantısının telekonferans ile yapılması konusunda, bir tarafın talebi olup da taraflar bu konuda anlaşamıyorsa, toplantının telekonferans ile yapılıp yapılmamasına arabulucu karar verebilecektir. Arabulucu bu kararı verirkentarafların isteğine ve uyuşmazlığın niteliğine göre uyuşmazlığın hızlı bir şekilde çözümlenmesine katkı sağlayacaksa, telekonferans yöntemi ile toplantı yapılmasına karar verebilecektir. Aksi bir düşünce, özellikle işçi işveren uyuşmazlıklarında, işçinin mağduriyetine neden olacaktır. Aynı zamanda, daha toplantı aşamasına gelmeden tarafların bu konu üzerinden birbiri ile çatışmaya girmesine sebep olabilecektir.

Uygulamada toplantı yöntemi arabulucu tarafından, tarafların onayına sunulmamaktadır. Ön görüşme sürecinde, taraflardan birisinin telekonferans ile toplantıya katılma yönünde bir talebi varsa arabulucu, toplantının telekonferans ile yapılıp yapılmamasına karar vermektedir. Bu karara da genelde diğer taraf uymaktadır. Ancak karşı tarafın telekonferans yöntemine itirazı varsa ve buna rağmen toplantı telekonferans ile yapılacaksa, haliyle bu taraf, bu itirazının tutanağa yazılmasını talep edecektir. Bu talebin arabulucu tarafından yerine getirilmesi gerekir. Bu durumda telekonferans ile katılan tarafa, “telekonferans yöntemi ile yapılacak bu toplantı neticesinde ola ki anlaşma olmaması durumunda, ilk toplantıya katılmamış sayılma ve yargılama giderleri ile ilgili takdirin mahkemede olduğu,” hususu hatırlatılmalı ve bu hatırlatma tutanağa yazılmalıdır. 

Özetle, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.8,f.1 ve m.15,f.2 ile HUAK Yönetmeliğinin m.10,f.1, m.17,f.2-3, m.24,f.3 birlikte değerlendirildiğinde; (dosyanın niteliğine göre uyuşmazlığın hızlı bir şekilde çözümlenmesine katkı sağlayacaksa, taraflardan birisinin bu yöndeki talebini dikkate alarak) arabulucunun her zaman, arabuluculuk toplantısının telekonferans yolu ile yapılamasına karar verebileceği kanaatindeyiz.   

B.    HAZIRLIK AŞAMASI

Bilindiği üzere dava şartı arabuluculuk dosyalarında arabulucuya gelen arabuluculuk görevinin kabul edilmesiyle; iş uyuşmazlıklarında dört haftalık, ticari uyuşmazlıklarda ise sekiz haftalık görev süresi işlemeye başlamaktadır. Görevi kabul eden arabulucunun, başvurucudan başlamak üzere, ilk olarak tarafları arayıp, onlardan uyuşmazlıkla ilgili olarak bilgi alması ve onları arabuluculuk süreci hakkında bilgilendirmesi gerekmektedir.[12]  Arabulucunun taraflarla yapacağı bu ön görüşme aşamasında, toplantı usulünün de taraflarla görüşülüp, netleştirilmesi gerekir. Kimlerin toplantıya fiziki olarak geleceği, kimlerin telekonferans ile katılacağı tespit edilmelidir.

Telekonferans ile ilgili tüm ayrıntıların hazırlık aşamasında taraflarla konuşulup, netleştirilmesi faydalı olacaktır. Bu çerçevede telekonferansın görüntülü yapılacağı, toplantı sırasında ona uygun bir ortamda bulunulması gerektiği, telekonferans esnasında kimlik tespitinin yapılacağı ve ekran görüntüsünün alınacağı, tutanakların imzalanma yöntemi ve ihtiyaç duyulan diğer tüm konular, hazırlık aşamasında taraflarla ayrıntılı şekilde konuşulmalı ve bunlar üzerinde mutabakat sağlanmalıdır. Toplantıya katılacak tarafın e-imzasının olup olmadığı, varsa nitelikli elektronik sertifikanın hangi kurum tarafından verilmiş olduğu, netleştirilmelidir. NES ile ilgili bilgi e-imza kontrol sürecinde gerekli olacaktır.

Toplantıya telekonferans yoluyla katılacak taraf için, taraf adına toplantıya kimin katılacağı tespit edilmelidir. Toplantıya katılacak olan kişiden yetki ve temsile dair aşağıda yazılı olan belgeler ve dosyanın özelliğine göre ihtiyaç duyulan diğer belgeler toplantı öncesi talep edilmelidir. Bu belgelere göre arabulucunun, toplantıya katılacak kişinin toplantıya katılma ehliyetini incelemesi gerekmektedir.

Arabuluculuk toplantısına katılabilecek kişiler bakımından toplantı öncesi alınması gereken belgeleri aşağıdaki şekilde somutlaştırmamız mümkündür:

İş uyuşmazlıklarında:

Gerçek Kişi/Asil                                 : Kimlik

Şirketin Müdürü                                 : 1- İmza Sirküleri 2- Kimlik

Tarafın Avukatı                                  : 1-Özel yetki içeren vekâletname 2-Kimlik

İşverenin yetkilendirdiği Çalışan     : 1-Yetki belgesi 2- İmza Sirküleri 3- Kimlik 4 – Çalışma Belgesi

Komisyon Üyeleri                               : 1-Yetki belgesi 2- Kimlik

Ticari uyuşmazlıklarda:

Gerçek Kişi/Asil         : Kimlik

Şirketin Müdürü         : 1- İmza Sirküleri 2- Kimlik

Tarafın Avukatı          : 1-Özel yetki içeren vekâletname 2-Kimlik

Komisyon Üyeleri       : 1-Yetki belgesi 2- Kimlik

Taraflardan istenen bu belgelerin içeriği tek tek kontrol edilmelidir. Burada da temel bazı noktalara işaret edilmesi uygun olacaktır:

Vekâletname bakımından: Bilindiği üzere arabuluculuk yoluna başvuru, vekâletnamede vekile özel yetki verilmesini gerektiren hâller arasındadır.[13] Bu itibarla vekâletnamede bu yönde bir özel yetkinin bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Buna göre vekâletnamede yer alan “alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurmaya” veya “arabuluculuğa başvurmaya” şeklindeki ibareler özel yetkinin bulunduğunu kabul etmek için yeterlidir. Belirtmek gerekir ki bu ibareler arabuluculuk sürecinde yapılabilecek tüm iş ve işlemleri yapma yetkisini kapsamaktadır.

İmza sirküleri bakımından: Arabulucuya sunulan imza sirkülerinin içeriği de ayrıca incelenmelidir. Buna göre tüzel kişinin (işverenin veya tacirin) temsilcisinin tek imza ile borç altına sokma yetkisinin bulunup bulunmadığı, belgenin süresinin geçip geçmediği ve diğer hususlar kontrol edilmelidir. İş Hukuku dosyalarında işverenin yazılı belgeyle yetkilendirdiği çalışanı toplantıya katılacaksa, çalışana verilen yetki belgesindeki imzanın, imza sirkülerindeki imzalara benzerliği kontrol edilmelidir.

Kanaatimizce işverenin yetkilendirdiği çalışandan, çalışma belgesinin istenmesine şart değildir.  Çünkü arabulucuya sunulacak yetki belgesi çalışanın sigorta sicil numarasını içermekte olup, bu bilgi de çalışan ile işveren arasındaki çalışma ilişkisinin tespiti için yeterlidir.

Toplu yapılar: Toplu yapılarda yönetici, genel yönetim işleri ile ilgili davalarda kat maliklerini temsil edebilir.[14] Bu çerçevede yönetici; kapıcı, bahçıvan, kaloriferci ve diğer çalışanlarla yaşanan uyuşmazlıklar ile genel yönetim işleri ile ilgili uyuşmazlıklarda, kat malikleri adına arabuluculuk toplantılarına katılabilir. Yönetici, kat maliklerine karşı aynen bir vekil gibi sorumludur.[15] Dolayısıyla arabuluculuk toplantısına apartman yöneticisi katılacaksa, kat malikleri kurulunca oy çokluğu ile kendisine bu konuda yetki verilmiş bir yetki olması gerekir.

Konkordato: Konkordato sürecindeki şirketlerde, konkordato komiseri işlem denetimi yapar.[16] Dolayısıyla şirket müdürünün şirketi temsil yetkisi devam eder. Bu sebeple konkordato sürecindeki bir şirket ile ilgili arabuluculuk davet mektubu, şirkete gönderilmelidir.

İflas: İflasın açılması ile borçlunun masaya giren malları ile ilgili tasarruf yetkisi sona erer. Müflis şirketin temsili iflas masasına ait olur. Bu çerçevede, müflis bir borçlu ile ilgili arabuluculuk sürecinde, davet mektubu iflas masasına gönderilir. 

Yeni korona virüs (Covid-19) salgını döneminde telekonferans ile yapılacak arabuluculuk toplantılarının hazırlık aşamasında, taraflar arabulucu ile aynı şehirde olsa bile telekonferans ile toplantıya katılabilecekleri, bazı durumlarda taraflardan imza alınmayabileceği, tutanağı sadece arabulucunun imzalayarak oluşturabileceği, taraflara izah edilmelidir.

C.    ARABULUCULUK TOPLANTILARI

Arabuluculuk toplantısına telekonferans yoluyla katılacak taraf ile yapılacak görüşme görüntülü bir şekilde gerçekleştirilmelidir. Salt sesli iletişim yoluyla yapılan bir görüşme, arabuluculuk toplantısının telekonferans yoluyla yapıldığı anlamına gelmeyeceği gibi, telekonferansın gerekliliklerini de karşılamayacağı açıktır.  Görüntülü görüşme için kullanılabilecek ve hemen hepsi ücretsiz olan uyglamalara  ”Whatsapp”, “Skype”, “Face Time”, “Free Conference Call, Zoom, “Hangouts Meets”, “GoToMeeting” örnek olarak gösterilebilir.

Toplantının başında öncelikle tarafın kimlik teyidi yapılmalıdır. Telekonferans ile toplantıya katılacak kişinin kimlik teyidi, sürecin önemli işlemlerinden birisidir ve özenle yapılmalıdır. Yukarıda da değinilen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, telekonferans ile katılan tarafın kimlik teyidinin zorluğu sebebiyle, telekonferans yoluna şüpheyle yaklaşan bir kararını bu açıdan değerlendirmekte fayda vardır. Daireye göre “… burada her şeyden önce telefonla katılan kişinin ehil ve yetkili olup olmadığı ve bunun tespiti problemdir. Somut olayda yasal olarak tanımlanan ve hukuken geçerli olan bir ses tanımlama sisteminin bulunmadığı da dikkate alındığında konuşulan kişinin kim olduğunun yasal olarak tespitinde problem bulunduğu açıktır.”[17] Kimlik teyidine ilişkin olarak gerek burada gerek takip eden paragraflarda belirttiğimiz hususların gereğinin yerine getirilmesinin, ilgili Daire kararında ifade edilen çekincelerin ortadan kalkması bakımından yeterli olacağı kanısındayız.

Kimlik teyidinde gerçek kişiler ve vekiller bakımından şu hususlara dikkat edilmesi önem taşır:

Gerçek kişiler bakımından:Gerçek kişiler uyuşmazlığın tarafı olan asil; uyuşmazlığın tarafı tüzel kişi ise, onun müdürü veya yetkilendirilmiş çalışanı; şayet taraf kamu kurumu ise komisyon üyeleridir. Gerçek kişilerin kimlik kontrolü, görüntülü görüşmenin başında kimliğin ekrana yakından gösterilmesi suretiyle yapılabilir.

Vekil (avukat) bakımından: Toplantıya katılan avukatların kimlik teyidi, baro levhasındaki resimden yapılabilir. Tereddüt yaşandığı takdirde, diğer gerçek kişiler bakımından olduğu gibi, bu işlemin de ekrana kimlik gösterilmesi suretiyle yapılması mümkündür.

Önemle belirtilmelidir ki, kimlik teyidinin ne şekilde yapıldığı son tutanakta izah edilmelidir.

Telekonferans ile toplantı yapılırken, kimlik teyidi açısından ekran görüntüsü alınabilir ve arabulucunun dosyasında saklanabilir. Bu konu hazırlık sürecinde taraf ile konuşulmuş ve bu konuda mutabakat sağlanmış olmalıdır.

Arabuluculuk ilk toplantısı arabulucunun açılış konuşması ile başlar. Devamında tarafların açılış konuşmaları ve müzakere süreci ile devam eder. [18]  Sürecin tıkandığı noktada arabulucu taraflarla ayrı toplantı yapmalıdır. Arabulucunun taraflarla ayrı ayrı yaptığı toplantıdan sonra, ortak toplantıya geri dönülmelidir. İhtiyaç olması halinde 2. Toplantı, 3. Toplantı yapılmalıdır. Bu usul telekonferans ile yapılan toplantılarda da aynen uygulanmalıdır.

Salgın döneminde telekonferans ile yapılan arabuluculuk toplantıları, normal zamanda yapılan arabuluculuk toplantıları ile aynı usulde yapılır. Özellik arz eden herhangi husus yoktur.

D.     SAYISAL İMZA (Elektronik İmza / Mobil İmza)[19]

Arabuluculuk süreci sona erdiğinde, düzenlenen son tutanak ve durumuna göre anlaşma belgesi için imza işleminin organize edilmesi gerekir. Arabuluculuk sürecine katılan tarafların sayısal imzaları(elektronik imza ya da mobil imza)varsa tutanakların imzalanması için e-imza ile imzalama yöntemi tercih edilmelidir. E-imza ile tutanakların imzalanması, pratik ve güvenli bir yöntemdir. Çünkü güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukukî sonucu doğurur.[20]

İstanbul BAM 13.HD birkararında, son tutanağın elektronik imza ile imzalanabileceğini hükme bağlamıştır. Kararda: 6325 Sayılı Arabuluculuk Kanunu’nda son tutanağın elektronik imzalı olarak oluşturulamayacağına dair bir hüküm bulunmadığından davacı vekili tarafından dava dilekçesine eklenen e imzalı olarak düzenlenen arabuluculuk son tutanağının geçerli olduğu ve dava şartının gerçekleştiği görülmekle, davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmüştür.” tespitine yer verilmiştir.[21]

E-imza ile imzalama yöntemi kullanılacağı zaman tutanaklar UDF formatında[22] hazırlanır. Tutanakların içeriği taraflarca teyit edilip, son hali verilir. Tutanaklara son hali verildikten sonra, (tutanakların içeriğinde hiçbir değişiklik yapılmamasını temin etmek için) tutanaklar önce arabulucu tarafından imzalanır, sonra bir tarafa mail ya da whatsaap aracılığıyla gönderilir. Bu taraf tutanaklarda hiçbir değişiklik yapmadan, tutanakları e-imza ile imzalar. İmzalanan tutanak arabulucuya gönderir. Arabulucu kendisine gelen tutanak üzerinde, nitelikli elektronik sertifika (NES) kullanılarak oluşturulmuş bir e-imza olup olmadığını kontrol ettikten sonra, tutanağı diğer tarafa gönderir. Diğer taraf da belgede hiçbir değişiklik yapmadan e-imza ile belgeyi imzalar ve arabulucuya gönderir. Arabulucu e-imza kontrolü yaptıktan sonra, taraflara e-imzalı halini mail ile ulaştırır.

Arabulucu ve tarafların e-imza ile imzaladığı belgelerde karekod ya da imza satırı oluşmaz. Belgenin sağ üst tarafında kurdele simgesi görünür. (ŞEKİL:1) İmleç kurdele simgesinin üstüne getirilince, belgedeki e-imza ile imzalayan isimlerin adı soyadı görünür.  Bu şekilde imzalı olan belge uyap arabulucu portala yüklenip, arabuluculuk dairesi tarafından onaylanınca, dosyanın evraklar bölümünde görüntülenebilir hale gelir. Arabuluculuk Dairesi tarafından bu şekilde onaylanan tutanaklarda karekod oluşmuş olur. Bu karekodun varlığı, evrakın uyap sisteminde olduğunu teyit eder.

(ŞEKİL:1)

Tutanakta kurdele simgesinin görünmesi, e-imza doğrulaması için yeterli değildir. Tutanaktaki e-imzanın şeklen var olması (kurdele simgesinin görünmesi) aldatıcı olabileceğinden, e-imzanın doğrulanması önemlidir.

E-imza doğrulama işlemi, e-imzanın ayrıntılı bilgilerini incelenerek yapılır. Tutanaklardaki e-imza bilgilerine, udf belgesinin (Araçlar/İmzalar) menüsünden ulaşılabilir. Araçlar menüsünden İmzalar butonu basılınca, belgede bulunan tüm sayısal imzalar(elektronik imza ya da mobil imza) görünür. Bu imzalardan birisine Mouse ile çift tıklanınca, Sertifika Görüntüleyici penceresi açılır. Açılan bu pencerede, belgedeki e-imza ile ilgili ayrıntılı bilgiler görünür.

(Sertifika Görüntüleyici penceresi)

Örnek   / Sertifika Bilgileri (Sertifika Görüntüleyici)                              :

Adı                                :           YUSUF GÖZEL

Sertifikayı Veren          :           TBB-TÜRKTRUST Nitelikli Elektronik Sertifika Hizmetleri H4

Seri No                          :           15913………………407

Başlangıç Tarihi           :           09 Aralık 2019, 15:51:59

Bitiş Tarihi                   :           08 Aralık 2022, 15:51:59

Kullanım Alanları        :           Elektronik imza, İnkâr edememezlik,

Nitelikli mi?                 :           Evet

Kimlik no                     :           32*******98

_______________________________________

Güvenlik:

Üst kök  :           ESHS sertifikası güvenilir, imzası doğrulandı.

E-imza ile ilgili yapılacak kontrollerde;

  1. Sertifika sahibinin adı ile yetkili olarak tutanakta yer alan kişinin adının aynı olup olmadığı,
  2. Sertifika veren makamın nitelikli elektronik sertifika (NES) dağıtmaya yetkili makam olup olmadığı, [23]
  3. Tutanaktaki imza tarihinin NES sertifikasının başlangıç ve bitiş tarihi aralığında olup olmadığı,
  4. Kullanım alanları bilgisinde ELEKTRONİK İMZA İNKÂR EDİLEMEZLİK kaydının mevcudiyeti,
  5. Nitelikli mi? Sorusunun cevabında “Evet” cevabınınyazılı olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Arabulucunun e-imzalı tutanakları dijital ortamda 5 yıl süre ile saklama yükümlülüğü vardır.[24] Bu yükümlülük e-imza ile işlem yapmanın en zahmetli tarafıdır. Elektronik ortamda veri kaybından kaynaklanabilecek sorunlara dikkat ederek, arabulucunun kendisinde sakladığı imzalı nüshaları iki ayrı elektronik veri ortamında yasal 5 yıllık süre ile muhafaza etmesi önemlidir.  Arabulucunun kullandığı bilgisayarda oluşabilecek teknik bir problem ihtimaline karşılık, ayrıca ıslak imzalı belgelerin de bir yerde yedeklenmesi uygun olacaktır.

Elektronik imza doğrulama sürecinde, e-imza doğrulama aşamasında kök sertifikaların (programların) bilgisayara güvenli olarak eklenmiş olması halinde gelen imzanın kök sertifikası, bu kontrolü yapan bilgisayarda tanımlı olacağı için e-imza güvenli görünecektir. Gelen belgedeki e-imzanın kök sertifikası kontrol yapılan bilgisayarda eklenmemiş ise güvenli olarak ekleninceye kadar e-imza doğrulanamadı vb. uyarılarla birlikte görüntülenebilecektir. Bu gibi durumlarda e-imzanın güvenilirliği konusunda tereddüt oluşması halinde uzmanlarından yardım alınması uygun olacaktır.

Uygulamada bazen karşılaşılan bir durum olması itibariyle şu hususa da değinmekte fayda vardır. Telekonferans ile arabuluculuk toplantısına katılan avukatın bir sebepten dolayı e-imzası olmayabiliyor. Bu tür durumlarda vekâletnamede ismi olan başka bir avukatın tutanağı imzalamasında yasal açıdan bir sakınca yoktur. Böyle bir durumda bu husus tutanak içeriğinde izah edilmelidir.

E.    ISLAK İMZA

Arabuluculuk toplantılarına telekonferans ile katılan taraflardan ıslak imza alınması gereken durumlarda, tutanakların doğrudan tarafa gönderilerek imzasının alınması, imza ile ilgili problemlerin yaşanmasına neden olabilir. Bu problemlere örnek olarak; kötü niyetli bir şekilde imzanın başkasına attırılması, tutanakların arabulucuya geç iade edilmesi ya da iade edilmemesi, imzaların doğru yerlere atılmaması, bazı sayfalara imza atılmaması vb. durumlar sayılabilir.

Tutanaklara ıslak imza alınması gereken durumlarda, imzası alınacak olan tarafların bulunduğu şehirdeki bir arabuluculuk merkezlerinden ya da arabuluculardan yardım alınarak imza işleminin yapılması daha güvenli olur. İmzalanacak tutanaklar o şehirdeki arabulucuya ya da arabuluculuk merkezine gönderilir. Tutanaklar varınca, imza atacak taraf arabuluculuk merkezine gider. Orada kimlik kontrolü yapılır ve tutanaklara imzası alınır. Aynı zamanda tarafın kimliğinden bir suret alınarak, “aslı gibidir” onayı yaptırılır. Bu şekilde imza işlemi biten tutanaklar, arabulucuya gönderilir.

Türkiye’de bulunan tüm arabuluculuk merkezleri, imza alma süreçlerinde yardım sağlamaktadırlar. İmza alınacak şehirde arabuluculuk merkezi yoksa o şehirde bulunan her hangi bir arabulucudan bu imza yardımı rica edilebilir.

Tercih edilirse imzalatma hizmeti veren kargo şirketlerinin bu hizmetinden yararlanılabilir. Aras Kargo belge imzalatma hizmeti vermektedir. Kargo personeli, gidilen adreste muhatabın kimlik kontrolünü yapıp, imzasını alarak, evrakları arabulucuya geri göndermektedir.  Bu işlem ayrı bir ücrete tabidir. Bu yöntem, gizlilik ihlaline neden olabileceğinden eleştiri konusu olmaktadır. Gizlilik ihlali kadar, kargo personelinin ne kadar sağlıklı bir şeklide kimlik kontrolü yapıp, imza alacağı tartışmalı bir konudur. Bu yöntem kullanılarak tutanakların imzalatılmasında, sosyal temas az olacağından dolayı Koronavirüs salgını döneminde, bu yöntemin daha çok tercih edilmesine neden olabilir.

Tutanakların ıslak imza ile imzalanması süreçlerinde, (dosyanın niteliği farklı bir organizasyonu gerektirmiyorsa) sıra itibariyle öncelikle tarafların tutanakları imzalaması tercih edilmelidir. Tarafların tutanakları imzalamasından sonra, son imzanın arabulucu tarafından atılması ve taraflara tutanaklardan birer suret ulaştırılması, arabulucu açısından daha makul olacaktır. Aksi halde, son imzanın taraflarca atıldığı durumlarda, (geçmiş uygulama deneyimlerinde) tutanak/ların arabulucuya geç iade edildiği ya da iade edilmediğine dair iddialar olmuştur.[25]

Tutanakların ıslak imza ile imzalanması süreçlerinde, dosyanın niteliği itibariyle ilk imzanın arabulucu tarafından atılmasını gerekiyorsa; imza için karşı taraf/lara gönderilecek nüshalar dışında, tutanaklardan birer fazla nüshanın hazırlanarak, arabulucuda bulundurulması faydalı olacaktır. Örneğin, 2 taraflı bir dosyada taraflardan bir tanesinin telekonferans ile katıldığını ve dosyada anlaşma sağlandığını düşünelim. Anlaşma belgesi ve son tutanak öncelikle arabulucu ve hazır olan tarafça imzalanacaksa; son tutanak ve anlaşma belgesinden birer fazla suret alınarak, her halükarda arabulucuda kalması faydalı olacaktır. Tutanakların kargoda kaybolması, tarafça arabulucuya geri gönderilmemesi vb. ihtimaller için, birer adet nüshanın arabulucuda kalması faydalı olacaktır. 

Dosyanın niteliği itibariyle tutanağın doğrudan tarafa gönderilerek, tarafın imzasının alınmasında sakınca olmayan durumlar olabilir. Tutanağı imzalayacak kişinin avukat olduğu durumlarda, bu seçeneğin tercih edilmesi düşünülebilir. Ancak avukata imza için doğrudan tutanakların gönderildiği durumlarda, bazen tutanakların arabulucuya çok geç iade edildiğine dair iddialar olmuştur.[26]

F.     TUTANAKLARIN TUTULMASI VE İMZA İŞLEMİ

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun 17. Ve 18. Maddeleri gereğince; arabuluculuk süreci sona erdiğinde, süreç anlaşmama olarak sona ermiş ise son tutanak düzenlenecektir. Eğer süreç anlaşma ile sona ermiş ise son tutanak ve anlaşma belgesi düzenlenecektir.

Arabuluculuk süreci sonunda tutulan son tutanak ve duruma göre anlaşma belgesinin içeriği, yapılan görüşmelere uygun olmalıdır. Son tutanak ve anlaşma belgesinin, ilk paragrafında toplantıya kimlerin fiziki olarak katıldığı ve kimlerin telekonferans ile katıldığı açık bir şekilde yazılmalıdır. Telekonferans ile katılan tarafın kimlik tespitinin ve sürece katılma yetkisinin nasıl incelendiği izah edilmelidir.

Son tutanak ve anlaşma belgesinin son paragrafında, imzalama işleminin nasıl yapıldığı ayrıntılı olarak izah edilmelidir.

Tutanakların ilk paragrafı(toplantının nasıl yapıldığı) ile son paragrafı(imza paragrafı) birbirine uyumlu olmalıdır.

Aşağıda değişik ihtimallere göre tutanakların ilk ve son paragrafına örnekler verilecektir:

      I.           Tüm taraflar telekonferans ile katılmışsa ve tüm tarafların elektronik imzaları varsa, tüm taraflar ve arabulucu tutanakları e-imza ile imzalar. (Hem anlaşma ve hem anlaşmama ihtimalleri için geçerlidir):

Son Tutanak UDF formatında hazırlanır. Önce arabulucu tarafından e-imza ile imzalanır. Sonra bir tarafa mail olarak gönderilir. Bu taraf tutanakları e-imza ile imzalayıp, arabulucuya gönderir. E-imzalı tutanak hiç değiştirilmeden ikinci tarafa gönderilir. O taraf da tutanak içeriğini hiç değiştirmeden e-imza ile imzalar ve arabulucuya gönderir. Arabulucu e-imzaları kontrol ederek, tutanağın imzalı halini taraflara mail olarak gönderir.

Arabuluculuk sürecinin ANLAŞMAMA olarak sonuçlandığı durumlarda, Son tutanak tüm taraflarca e-imza ile imzalanınca, e-imza işlemini izah eden ve tüm tarafların “e-imza sertifika bilgilerini” içeren bir adet ek tutanak düzenlenmesi uygun olacaktır. Bu tutanak, savcılıktan ücret alınması sürecinde, tereddütleri ortadan kaldıracak ve bir problem yaşanmamasını sağlayacaktır. Makale ekinde tutanak şablonu mevcuttur. (EK-1: E İmza Tutanağı şablonu) Bu tutanak özetle; e-İmzaların arabulucu tarafından kontrol edildiğini ve geçerli olduklarının tespitini içermektedir. Bu tutanağın dayanağı HUAK m.17, f.2 son cümledir. Bu düzenlemenin özünde, tutanaklarda arabulucunun bayanının esas olduğu, yer almaktadır.[27]

ÖRNEK TUTANAK:

Tüm taraflar …/…/2020 tarihinde 12.00 saatinde yapılacak toplantı 2. Toplantı için hazır. Birinci toplantı …/…/2020 tarihinde, tüm tarafların katılımı ve ortak kararı ile telekonferans ile yapıldı. İkinci toplantının da telekonferans ile yapılmasına beraberce karar verildi. Mersin ilinde bulunan Başvurucu B… B… vekili Av. A… B… (0.5…..no’lu tel numarasından); Eskişehir İlinde bulunan Karşı taraf K…Ltd. Şti. vekili Av. A… K…  (0.5…..no’lu tel numarasından), toplantıya katıldı. Toplantı whatsaap programı üzerinden görüntülü olarak yapıldı. Telekonferans ile toplantıya katılan taraf vekilleri, kimliklerini ekrana yakından göstermek suretiyle ve baro levhasındaki kayıtları kontrol edilmek suretiyle, kimlik tespitleri yapıldı.

………………………………………….

Son tutanak 2 sayfa ve 1 nüsha olarak düzenlendi ve arabulucu tarafından e-imza ile imzalandı. Mersin ilinde bulunan Başvurucu B… B… vekili Av. A… B…’ye (…@… mail adresine) mail ile gönderildi. Başvurucu vekili tutanağı e-imza ile imzalayıp, arabulucuya gönderdi. Arabulucu imza kontrolünden sonra aynı tutanağı Karşı taraf K…Ltd. Şti. vekili Av. A… K… ‘ya (…[email protected]….mail adresine) mail ile gönderdi. Karşı taraf vekili aynı tutanağı e-imza ile imzalayıp, arabulucuya gönderdi. Arabulucu imza kontrolünden sonra, taraflara e-imzalı tutanağı mail yolu ile gönderdi.

Başvurucu Karşı Taraf

B… B… vekili Av. A… B… K… Ltd. Şti. vekili Av. A… K… 

(E-İMZALIDIR)                                                          (E-İMZALIDIR)

                                       Arabulucu Yusuf GÖZEL

                                            (E-İMZALIDIR)

    II.          Tüm taraflar telekonferans ile katılmışsa ve taraflardan hiç birisinin e imzası yoksa: (Anlaşmama durumunda)

Normal zamanlarda (Yeni Korona virüs (Covid-19) salgını geçtikten sonraki zamanlarda) tüm taraflar telekonferans ile katılmışsa ve hiç birisinin e-imzası yoksa mümkün olduğunca tarafların ıslak imzasının alınması gerekir. Tarafların imzası alınamıyorsa, bunun sebebi belirtilerek tutanak sadece arabulucu tarafından imzalanabilir. [28]

Yeni Korona virüs (Covid-19) salgını döneminde; bu durumda taraflardan imza alınmasına gerek olmadığı kanaatindeyiz. “Çin Halk Cumhuriyeti’nde ortaya çıkan ve birçok ülkeye yayılan yeni koronavirüs (Covid-19) salgını” nedeniyle, tarafların imzalarının alınması işlemi tarafların hayatını riske sokacağından, son tutanak sadece arabulucu tarafından imzalanır ve taraflara birer suret ulaştırılır.[29] 

ÖRNEK TUTANAK:

Tüm taraflar …/…/2020 tarihinde 12.00 saatinde yapılacak toplantı 2. Toplantı için hazır. Birinci toplantı …/…/2020 tarihinde, tüm tarafların katılımı ve ortak kararı ile telekonferans ile yapıldı. İkinci toplantının da telekonferans ile yapılmasına beraberce karar verildi. Mersin ilinde bulunan Başvurucu B… B… (0.5…..no’lu tel numarasından); Eskişehir İlinde bulunan Karşı taraf K…Ltd. Şti. Müdürü M… K…  (0.5…..no’lu tel numarasından), toplantıya katıldı. Toplantı whatsaap Programı üzerinden görüntülü olarak yapıldı. Telekonferans ile toplantıya katılan tarafların kimlik suretleri ve şirket müdürünün imza sirküleri toplantı öncesi mail ile alındı ve kontrol edildi. Taraflar toplantının başında kimliklerini ekrana yakından göstermek suretiyle kimlik ve yetki tespitleri yapıldı.

………………………………………….

Son tutanak 2 sayfa ve 4 nüsha olarak düzenlendi. Taraflar toplantıya telekonferans ile katıldıklarından ve e-imzaları olmadığından; Çin Halk Cumhuriyeti’nde ortaya çıkan ve birçok ülkeye yayılan yeni koronavirüs (Covid-19) salgını nedeniyle, tarafların imzaları alınamadı. Son tutanak sadece arabulucu tarafından imzalandı ve taraflara birer suret ulaştırıldı.

Başvurucu                                                                   Karşı taraf

B… B… vekili Av. A… B…                    K…Ltd. Şti. vekili Av. A… K… 

(Yeni koronavirüs (Covid-19) salgını nedeniyle her iki tarafın da imzası alınamadı.)

                                          Arabulucu Yusuf GÖZEL

  III.           Tüm taraflar telekonferans ile katılmışsa ve taraflardan hiç birisinin e imzası yoksa: (Anlaşma Durumunda)

Hem korona virüs döneminde, hem de normal zamanda her halükarda tutanakların ıslak imza ile imzalanması gerekir. Taraflar farklı şehirlerdeyse, bu durumda tarafların bulunduğu şehirde bulunan arabuluculuk merkezlerinden ya da bir arabulucudan ya da bir avukattan yardım alınarak imza işleminin yapılması daha sağlıklı olacaktır. Tercih edilirse evrak imzalatma hizmeti veren kargo şirketlerinin bu hizmetinden yararlanılması mümkündür.

ÖRNEK TUTANAK:

Tüm taraflar …/…/2020 tarihinde 12.00 saatinde yapılacak toplantı 2. Toplantı için hazır. Birinci toplantı …/…/2020 tarihinde, tüm tarafların katılımı ve ortak kararı ile telekonferans ile yapıldı. İkinci toplantının da telekonferans ile yapılmasına beraberce karar verildi. Mersin ilinde bulunan Başvurucu B… B… (0.5…..no’lu tel numarasından); Eskişehir İlinde bulunan Karşı taraf K…Ltd. Şti. Müdürü M… K…  (0.5…..no’lu tel numarasından), toplantıya katıldı. Toplantı whatsaap Programı üzerinden görüntülü olarak yapıldı. Telekonferans ile toplantıya katılan tarafların kimlik suretleri ve şirket müdürünün imza sirküleri toplantı öncesi mail ile alındı ve kontrol edildi. Taraflar toplantının başında kimliklerini ekrana yakından göstermek suretiyle kimlik ve yetki tespitleri yapıldı.

………………………………………….

Son tutanak 2 sayfa ve 4 nüsha olarak düzenlendi. Öncelikle whatsaap programı üzerinden (ya da mail ile) taraflara gönderilerek, tutanağın içeriği konusunda taraflardan onay alındı. İmza için Mersin ilinde bulunan bir arabuluculuk merkezine gönderildi. Başvurucu B… B… arabuluculuk merkezine giderek, kimlik kontrolünden sonra tutanağı imzaladı. Tutanak arabuluculuk merkezi tarafından arabulucuya gönderdi. Tutanak Eskişehir ilinde bulunan bir arabuluculuk merkezine gönderildi. Karşı taraf şirketin müdürü aynı tutanağı imzalayıp, arabulucuya gönderdi. Tutanak arabulucu tarafından da imzalanarak, taraflara birer nüsha ulaştırıldı.

Başvurucu Karşı Taraf

B… B… vekili Av. A… B…        K…Ltd. Şti. vekili Av. A K.

                                    Arabulucu Yusuf GÖZEL

NOT: İmza sırası dosyanın niteliğine göre farklı bir şekilde organize edilebilir. Örneğin, önce karşı tarafın imzası alınır. Evraklar arabulucuya gelir. Arabulucu imzalayıp, başvurucu tarafın imzası için gönderilir. Başvurucu tutanağı imzalayıp, arabulucuya 2 ve karşı tarafa birer nüsha ulaştırabilir. Bu ihtimalde bazen problemler yaşanmaktadır. Tarafın tutanakları arabulucuya göndermediği ve ya çok geç gönderdiği durumlar olabilmektedir. Bu sebeple dosyanın niteliğine göre son imzayı arabulucunun atması tercih edilmelidir.

  IV.           Tüm taraflar telekonferans ile katılmışsa, taraflardan hiç birisinin e imzası yoksa ve telekonferans ile katılan tüm taraflar aynı şehirdeyse:

(ANLAŞMA DURUMUNDA): Tarafların ıslak imzası alınmalıdır. Taraflar bir yerde buluşup tutanakları imzalamayı kabul ederlerse, tutanak mail ile kendilerine gönderilir. Taraflar bir yerde buluşup, arabulucu tarafından kendilerine gönderilen belgeleri imzalarlar. Böylece birbirlerinin imzalarının doğruluğunu da teyit etmiş olurlar. Bu şekilde imzalanan belgeleri arabulucuya gönderirler. Son imzayı arabulucu atarak, taraflara birer suret ulaştırır.

Dosyanın niteliğine göre tercih edilirse, tutanakları öncelikle arabulucu imzalayıp, taraflara kargo ile gönderir. Taraflar buluşup imzaları atıp, birer nüsha aldıktan sonra, arabulucuya kalan nüshaları gönderebilirler.

ÖRNEK TUTANAK:

Tüm taraflar …/…/2020 tarihinde 12.00 saatinde yapılacak toplantı 2. Toplantı için hazır. Birinci toplantı …/…/2020 tarihinde, tüm tarafların katılımı ve ortak kararı ile telekonferans ile yapıldı. İkinci toplantının da telekonferans ile yapılmasına beraberce karar verildi. Mersin ilinde bulunan Başvurucu B… B… (0.5…..no’lu tel numarasından); aynı ilde bulunan Karşı taraf K…Ltd. Şti. Müdürü M… K…  (0.5…..no’lu tel numarasından), toplantıya katıldı. Toplantı whatsaap Programı üzerinden görüntülü olarak yapıldı. Telekonferans ile toplantıya katılan tarafların kimlik suretleri ve şirket müdürünün imza sirküleri toplantı öncesi mail ile alındı ve kontrol edildi. Taraflar toplantının başında kimliklerini ekrana yakından göstermek suretiyle kimlik ve yetki tespitleri yapıldı.

………………………………………….

Son tutanak 2 sayfa ve 4 nüsha olarak düzenlendi. Taraflara (…@… / …[email protected]…) mail adreslerine mail olarak gönderildi. Taraflar bir araya gelerek, aynı anda tutanağı imzalayıp, arabulucuya gönderdiler. Tutanak arabulucu tarafından da imzalanarak, taraflara birer nüsha ulaştırıldı.

Başvurucu Karşı Taraf

B… B… vekili Av. A… B…                    K…Ltd. Şti. vekili Av. A… K…

                                      Arabulucu Yusuf GÖZEL

    V.           Tüm taraflar telekonferans ile katılmışsa ve sadece bir tarafın elektronik imzası varsa:

Anlaşma olması durumunda: Hem yeni korona virüs döneminde, hem de normal zamanda her halükarda tutanakların tüm taraflarca imzalanması gerekir. Bu durumda e imza sahibi olan tarafa tutanaklar mail ile gönderilir. Bu taraf e-imza ile imzalayıp, arabulucuya gönderir. Arabulucu, imza sertifika görüntüleyicideki bilgileri kopyalayıp, imza sahibinin isminin altına yapıştırır ve belgelerden çıktı alır. Diğer tarafın ıslak imzasının alınması amacıyla, o şehirde bulunan arabulucu ya da arabuluculuk merkezine gönderir. Diğer tarafça imzalanarak tutanaklar arabulucuya gönderilir. Arabulucu ıslak imza ile imzalar ve taraflara birer nüsha ulaştırır.

İmza işi farklı şekillerde de organize edilebilir. Örneğin Başvurucu e-imza atıp, arabulucuya gönderir. Arabulucu e-imza atıp, karşı tarafın imzalaması için o şehirdeki arabuluculuk merkezine mail olarak gönderilebilir.

Anlaşma olmaması durumunda: E-imzası olmayan karşı taraftan ıslak imza alınması mümkün ise imzasının alınması gerekir. Bu tarafın imza alınamıyorsa bu durumun sebebi tutanağa yazılır. Bu durumda e-imzası olmayan karşı taraftan ıslak imza alınması şart değildir. Başvurucunun e-imzası ve arabulucunun ıslak imzası ile tutanağın imza işlemi bitirilebilir.

Yeni korona virüs döneminde e-imzası olmayan karşı taraftan ıslak imza alınması şart değildir. Başvurucunun e-imzası ve arabulucunun ıslak imzası ile tutanağın imza işlemi bitirilebilir.

ÖRNEK TUTANAK:

Tüm taraflar …/…/2020 tarihinde 12.00 saatinde yapılacak toplantı 3. Toplantı için hazır. 1. toplantı …/…/2020 2. ikinci toplantı …/…/2020 tarihinde, tüm tarafların katılımı ve ortak kararı ile telekonferans ile yapıldı. 3. toplantının da telekonferans ile yapılmasına beraberce karar verildi. Mersin ilinde bulunan Başvurucu B… B… vekili Av. A…B….. (0.5…..no’lu tel numarasından); Eskişehir İlinde bulunan Karşı taraf K…Ltd. Şti. Müdürü M… K…  (0.5…..no’lu tel numarasından), toplantıya katıldı. Toplantı whatsaap Programı üzerinden görüntülü olarak yapıldı. Telekonferans ile toplantıya katılan tarafların kimlik suretleri ve şirket müdürünün imza sirküleri toplantı öncesi mail ile alındı ve kontrol edildi. Taraflar toplantının başında kimliklerini ekrana yakından göstermek suretiyle kimlik ve yetki tespitleri yapıldı.

………………………………………….

Son tutanak 2 sayfa ve 4 nüsha olarak düzenlendi. Öncelikle whatsaap programı üzerinden (ya da mail ile) taraflara gönderilerek, tutanağın içeriği konusunda taraflardan onay alındı.

Mersin ilinde bulunan Başvurucu B… B… vekili Av. A…B… (…@…..) mail ile gönderildi. Av. A…B… tutanağı e-imza ile imzaladı ve arabulucuya mail ile gönderdi. E-imza özet bilgileri kopyalanıp, tutanak sonuna yapıştırıldı. Tutanak Eskişehir ilinde bulunan bir arabuluculuk merkezine gönderildi. Karşı taraf şirketin müdürü tutanağı imzaladı. Tutanak arabulucuya gönderdi ve arabulucu tarafından da imzalanarak, taraflara birer nüsha ulaştırıldı. E-imzalı nüsha Mail ile karşı tarafa ayrıca gönderildi.

Başvurucu Karşı Taraf

B… B… vekili Av. A… B…               K…Ltd. Şti. Müdürü M… K… 

(E-İMZASI ALINDI)

E İmza Sertifika Bilgileri                  :

Adı                                :           A… B…

Sertifikayı Veren          :           TBB-TÜRKTRUST

Nitelikli Elektronik Sertifika Hizmetleri H4

Seri No                          : 15913…7

Başlangıç Tarihi           :           …/…/ 2019, 15.51

Bitiş Tarihi                   :           …/…/ 2022, 15.51

Kullanım Alanları        :           Elektronik imza, İnkâr edememezlik,

Nitelikli mi?                 :           Evet

Kimlik no                     :           1*******1

_______________________________________

Güvenlik:

Üst kök  :           ESHS sertifikası güvenilir, imzası doğrulandı.

                          Arabulucu Yusuf GÖZEL

  VI.           Sadece bir taraf toplantıya telekonferans ile katılmışsa ve bu tarafın e-imzası varsa, diğer taraf/lar toplantıya fiziken katılmışlarsa:

(Anlaşma ve anlaşmama durumları için) Bu durumda anlaşma belgesi ve son tutanak telekonferans ile katılan tarafa mail vd. yol ile gönderilir. Bu taraf belgeleri e-imza ile imzalayıp, arabulucuya gönderir. Arabulucu kendisine mail ile gelen belgenin içeriğini hiç değiştirmeden, e-imza sertifika Bilgilerini kopyalayıp tutanağın altına yapıştırır. Tutanaklardan çıktı alarak, hazır olan tarafla/rla beraber ıslak imzalı olarak tutanaklar imzalanır.

ÖRNEK TUTANAK:

Karşı taraf K…Ltd. Şti. Müdürü M… K… …/…/2020 tarihinde 12.00 saatinde yapılacak arabuluculuk ilk Toplantısı için Başkent Arabuluculuk Merkezine geldi.  Başvurucu B… B… vekili Av. A…B…  Mersin ilinde olduğundan dolayı toplantıya karşı tarafın onayıyla telekonferans ile (0.5…..no’lu tel numarasından) whatsaap Programı üzerinden görüntülü olarak katılmasına karar verildi. Telekonferans ile toplantıya katılan tarafın kimlik kontrolü, ekrana kimlik göstermesi suretiyle ve ayrıca Mersin Barosu Levhasındaki bilgilerden kontrol edildi. 

………………………………………….

Son tutanak 2 sayfa ve 4 nüsha olarak düzenlendi.

Mersin ilinde bulunan Başvurucu B… B… vekili Av. A…B… (…[email protected]…..) mail ile gönderildi. Av. A…B… tutanağı e-imza ile imzaladı ve arabulucuya mail ile gönderdi. E-imza özet bilgileri kopyalanıp, tutanak sonuna yapıştırıldı. Tutanak hazır olan karşı taraf K…Ltd. Şti. Müdürü M… K…   ve arabulucu tarafından da imzalanarak, taraflara birer nüsha ulaştırıldı. E-imzalı nüsha USB aygıtına yüklenerek karşı tarafa verildi.

Başvurucu Karşı Taraf

B… B… vekili Av. A… B…                    K…Ltd. Şti. Müdürü M… K… 

(E-İMZASI ALINDI)

E İmza Sertifika Bilgileri                  :

Adı                                :           A……. B……..

Sertifikayı Veren          :           TBB-TÜRKTRUST

Nitelikli Elektronik Sertifika Hizmetleri H4

Seri No                          : 15913…………………7

Başlangıç Tarihi           :           …/…/ 2019, 15.51

Bitiş Tarihi                   :           …./…./ 2022, 15:51

Kullanım Alanları        :           Elektronik imza, İnkâr edememezlik,

Nitelikli mi?                 :           Evet

Kimlik no                     :           1*******1

_______________________________________

Güvenlik:

Üst kök  :           ESHS sertifikası güvenilir, imzası doğrulandı.

                          Arabulucu Yusuf GÖZEL

VII.          Sadece bir taraf toplantıya telekonferans ile katılmışsa ve bu tarafın e imzası yoksa diğer taraf/lar toplantıya fiziken gelmişlerse:

aa – Normal Zamanlarda

Anlaşma Durumunda: Hem yeni korona virüs döneminde, hem de normal zamanda anlaşma belgesi ve son tutanak tüm taraflarca ıslak imza ile imzalanması gerekecektir. İmzalama sırası ve yöntemi dosya içeriğine göre belirlenebilir. Duruma göre hazır olan taraf ve arabulucu imzalayıp, tutanaklar imzası alınacak tarafın bulunduğu şehirdeki bir arabuluculuk merkezine gönderilir. Bu tarafın imzası alınır. Kendisine birer nüsha verilir. Diğer nüshalar arabulucuya gönderilir.

Anlaşma olmaması durumunda: Normal zamanlarda e-imzası olmayan karşı taraftan ıslak imza alınması mümkün ise imzasının alınması gerekir. Bu tarafın imza alınamıyorsa bu durumun sebebi tutanağa yazılır. Bu durumda e-imzası olmayan karşı taraftan ıslak imza alınması şart değildir. Başvurucunun e-imzası ve arabulucunun ıslak imzası ile tutanağın imza işlemi bitirilebilir.

Yeni korona virüs döneminde son tutanak sadece hazır olan taraflarca ıslak imza ile imzalanması yeterlidir. Telekonferans ile katılan tarafın imzasının alınması şart değildir.

ÖRNEK TUTANAK: ANLAŞMA DURUMU İÇİN.

Karşı taraf K…Ltd. Şti. Müdürü M… K… …/…/2020 tarihinde 12.00 saatinde yapılacak arabuluculuk ilk Toplantısı için Başkent Arabuluculuk Merkezine geldi.  Başvurucu B… B… Mersin ilinde olduğundan dolayı toplantıya karşı tarafın onayıyla telekonferans ile (0,5…no’lu tel numarasından) whatsaap Programı üzerinden görüntülü olarak katıldı. Telekonferans ile toplantıya katılan tarafın kimlik kontrolü, görüntülü olarak ekrana kimliğini yakından göstermesi suretiyle yapıldı. 

………………………………………….

Son tutanak 2 sayfa ve 4 nüsha olarak düzenlendi. Mersin ilinde bulunan Başvurucu B… B… mail ile gönderildi, tutanağın içeriği konusunda onayı alındı. Hazır olan karşı taraf K…Ltd. Şti. Müdürü M… K…ve arabulucu tutanağı imzaladı. Tutanak Mersin ilinde bulunan bir arabuluculuk merkezine kargo ile gönderilerek, Başvurucu B… B…’nin tutanağa imzası alındı. Kendisine bir nüsha verildi. Diğer nüshalar arabulucuya gönderildi. Arabulucu tarafından da karşı tarafa bir nüsha ulaştırıldı.

Başvurucu Karşı taraf

B… B… vekili Av. A… B…                    K…Ltd. Şti. Müdürü M… K… 

                                                  Arabulucu Yusuf GÖZEL

ÖRNEK TUTANAK: ANLAŞMAMA DURUMU İÇİN  (Salgın Döneminde)

Karşı taraf K…Ltd. Şti. Müdürü M… K… …/…/2020 tarihinde 12.00 saatinde yapılacak arabuluculuk ilk Toplantısı için Başkent Arabuluculuk Merkezine geldi.  Başvurucu B… B… Mersin ilinde olduğundan dolayı toplantıya karşı tarafın onayıyla telekonferans ile (0,5…no’lu tel numarasından) whatsaap Programı üzerinden görüntülü olarak katıldı. Telekonferans ile toplantıya katılan tarafın kimlik kontrolü, görüntülü olarak ekrana kimliğini yakından göstermesi suretiyle yapıldı. 

………………………………………….

Son tutanak 2 sayfa ve 4 nüsha olarak düzenlendi.  Mersin ilinde bulunan Başvurucu B… B… mail ile gönderildi, tutanağın içeriği konusunda onayı alındı. Ancak Başvurucu B… B…’nin imzası Yeni Koronavirüs (c-19) salgını sebebiyle alınamadı. Hazır olan karşı taraf K…Ltd. Şti. Müdürü M… K…’nın ve arabulucu tarafından da imzalandı. Taraflara birer nüsha ulaştırıldı. .

Başvurucu Karşı taraf

B… B… vekili Av. A… B…                    K…Ltd. Şti. Müdürü M… K… 

                                        Arabulucu Yusuf GÖZEL

G.   İCRA EDİLEBİLİRLİK ŞERHİ

Arabuluculuk anlaşma belgesinin icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesi, HUAK Md:18’de ve HUAK Yönetmeliği Md:21’de düzenlenmiştir. Buna göre dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuşsa, anlaşmanın icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesi,  “arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden” talep edilebilir. Davanın görülmesi sırasında arabuluculuğa başvurulmuş ise anlaşmanın icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesi, davanın görüldüğü mahkemeden talep edilebilir. İcra edilebilirlik şerhinin verilmesi, çekişmesiz yargı işidir ve buna ilişkin inceleme dosya “üzerinden yapılır.” Ancak arabuluculuğa elverişli olan aile hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda inceleme duruşmalı olarak yapılır. Bu incelemenin kapsamı anlaşmanın içeriğinin arabuluculuğa ve cebri icraya elverişli olup olmadığı hususlarıyla sınırlıdır. İcra edilebilirlik şerhine ilişkin kararlara karşı istinaf yolu açıktır.

E-İmza ile imzalanmış olan arabuluculuk anlaşmasına icra edilebilirlik şerhi talep edildiğinde, UDF formatındaki e-imzalı anlaşma belgesi aslının mahkemeye sunulması gerekir. E-İmzalı anlaşma belgesi aslının UYAP Avukat Portal üzerinden ya da USB bellek ile dosyaya sunulması mümkündür.

H.    SAVCILIĞA MAKBUZ KESİLMESİ

HUAK m.18A,f13’e göre; arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bu ödemenin yapılması için arabulucunun ikamet adresine en yakın savcılığa makbuz kesilmesi gerekir. Uygulamada ücret talep dilekçesine arabuluculuk son tutanağı ve serbest meslek makbuzu eklenerek, evraklar arabuluculuk bürosuna teslim edilmektedir. [30]  

E-İmza ile imzalanmış son tutanak, yukarıda izah edildiği şekilde düzenlendiği zaman, savcılığın ücret ödemesi aşamasında, bugüne kadarki uygulamalarda bir problem yaşanmadı.

SONUÇ:

  1. Yeni koronavirüs (Covid-19) salgını nedeniyle, mümkün olduğunca tüm arabuluculuk toplantıları telekonferans toplantısı yöntemi ile yapılmalıdır.  Yeni koronavirüs (Covid-19) salgını geçip, hayat normale döndükten sonra da; (dosyanın niteliğine göre uyuşmazlığın hızlı bir şekilde çözümlenmesine katkı sağlayacaksa, taraflardan birisinin bu yöndeki talebi dikkate alınarak) arabuluculuk toplantısının her zaman telekonferans yolu ile yapılaması mümkündür.
  2. Hazırlık sürecinde telekonferans ile ilgili tüm ayrıntılar taraflarla konuşulup, netleştirilmelidir. Toplantıya kimin katılacağı, telekonferansın görüntülü yapılacağı, toplantıya uygun bir ortamda olunması gerektiği, telekonferans esnasında kimlik tespitinin yapılacağı, tutanakların imzalanma yöntemi ve ihtiyaç duyulan diğer tüm ayrıntılar, hazırlık sürecinde taraflarla konuşulmalı ve üzerinde mutabakat sağlanmalıdır.
  3. Telekonferans ile yapılan arabuluculuk toplantısının başında, tarafların kimlik ve sürece katılma ehliyeti ile ilgili kontroller yapılmalıdır. Telekonferans ile katılan taraf için bu kontrolün nasıl yapıldığı, son tutanakta izah edilmelidir.
  4. Arabuluculuk süreci sonunda anlaşma sağlanması halinde tüm tarafların e-imzası varsa; son tutanak ve anlaşma belgesi tüm taraflar ve arabulucu tarafından e-imza ile imzalanabilir. Tarafların sadece bir kısmının e-imzası varsa pratiklik sağlayacaksa, e-imzası olanlardan e-imza ile imza alınır. E- imzası olmayanlardan ıslak imza alınabilir.
  5. Arabuluculuk süreci sonunda anlaşma sağlanmaması halinde tüm taraflar telekonferans ile katılmışsa ve tüm tarafların e imzaları varsa son tutanak e imza ile imzalanabilir.
  6. Arabuluculuk süreci sonunda anlaşma sağlanmaması halinde tüm taraflar telekonferans ile katılmışsa ve tarafların hiç birisinin e-imzası yoksa Yeni koronavirüs (Covid-19) salgını nedeniyle, son tutanağın sadece arabulucu tarafından imzalanması yeterlidir. Bu olağanüstü şartlarda taraflardan ayrıca ıslak imza alınmasına gerek yoktur.
  7. Koronavirüs (Covid-19) salgını geçtikten sonraki zamanlarda yani normal zamanlarda tüm taraflar telekonferans ile katılmışsa ve hiç birisinin e imzası yoksa mümkün olduğunca tarafların ıslak imzasının alınması gerekir. Tarafların imzası alınamıyorsa, bunun sebebi belirtilerek tutanak sadece arabulucu tarafından imzalanabilir.

KAYNAKÇA

  1. ACERCE, Mahmut. 21.02.2020. Arabuluculukta Telekonferans Dönemi. http://www.hititarabuluculuk.com/arabuluculukta-telekonferans-donemi/ Erişim: 12.04.2020
  2. Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Dairesi Web Sitesi: http://www.adb.adalet.gov.tr (Erişim: 16.03.2020)
  3. Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Dairesi Twitter Hesabı: https://twitter.com/Arabuluculuk_ (Erişim: 18.03.2020)
  4. Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi Web Sitesi: http://www.uyap.gov.tr/editoryardim/ (Erişim: 20.03.2020)
  5. Arabulucu Forum ismindeki web sitesi: https://www.arabulucuforum.com/
  6. ASLANPINAR, Burak. 14.02.2020. Dava Şartı Olarak Arabuluculukta İlk Toplantıya (İlk Oturuma) Katılmamanın Yaptırımı Ve Telekonferansla İlk Toplantıya Katılımın Değerlendirilmesi. https://www.hukukihaber.net/ Erişim Tarihi: 12.04.2020
  7. Bilgi Teknolojileri Kurumu Web Sitesi: https://www.btk.gov.tr/elektronik-imza-genel-bilgi (Erişim: 20.03.2020)
  8. DEMİREZEN, Mine. Arabuluculuk Temel Kitabı. 1. Baskı. Aristo Yayınevi. Şubat 2019.
  9. GÜRLER, Cemalettin. Kasım 2016, Kat Mülkiyeti Hukuku. Herdem Kitap-Eğiten Kitap

İ.      EK-1:                         E-İMZA TUTANAĞI         

Arabuluculuk Bürosu             : Ankara Arabuluculuk Bürosu

Büro Dosya Numarası           : 2020/………

Arabuluculuk Numarası        : 2020/………

Arabulucu                               : Arb. Yusuf Gözel

Başvurucu                               : A…….. K………..

Vekili                                       : Av. Mehmet Ali Baranlı

Karşı Taraf                             : ……………………… İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Vekili                                       : Av. Neriman Karataş

Yukarıda bilgileri yazılı olan iş hukuku dava şartı arabuluculuk dosyasında son tutanak arabulucu ve tüm taraflarca e-imza ile imzalanmıştır. E-İmzalar arabulucu tarafından kontrol edilmiş ve geçerli oldukları tespit edilmiştir. Tutanakta bulunan e-imzalara ait sertifika bilgileri aşağıdadır. İş bu tutanak 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.17, f.2 son cümlesine istinaden düzenlenmiştir.

Başvuru Vekili Av. Mehmet Ali Baranlı’nın e-imza bilgileri:

Adı                                :           MEHMET ALİ BARANLI

Sertifikayı Veren          :           Türkcell Mobil NES Hizmet Sağlayıcısı S2

Seri No              :           1073922……………..747213193354617

Başlangıç Tarihi           :           05 Kasım 2019, 15:14:59

Bitiş Tarihi                   :           04 Kasım 2020, 15:14:59

Kullanım Alanları        :           Elektronik imza, İnkâr edememezlik,

Nitelikli mi?                 :           Evet

Kimlik no                     :           20*******16

_______________________________________

Güvenlik:

Üst kök             :           ESHS sertifikası güvenilir, imzası doğrulandı.

——————————————————————————————————–

Karşı taraf vekili  Av. Neriman Karataş’ın e-imza bilgileri:

Adı                                :           NERİMAN KARATAŞ

Sertifikayı Veren          :           TBB-TÜRKTRUST Nitelikli Elektronik Sertifika Hizmetleri H4

Seri No              :           912726………………………….0027741

Başlangıç Tarihi           :           02 Ekim 2017, 12:30:15

Bitiş Tarihi                   :           01 Ekim 2020, 12:30:15

Kullanım Alanları        :           Elektronik imza, İnkar edememezlik,

Nitelikli mi?                 :           Evet

Kimlik no                     :           47*******64

_______________________________________

Güvenlik:

Üst kök             :           ESHS sertifikası güvenilir, imzası doğrulandı.

…./…./2020

Arabulucu Arb. Yusuf Gözel

ISLAK İMZA


[1] Makalenin ilk halini okuyup, değerli katkılarıyla makalenin son şeklini almasına katkı sunan Dr. Neyire Akpınarlı, Dr. Barış Toraman, Av. Arb. Nezih Dağdeviren ve Başkent Arabuluculuk Merkezi’nin tüm ortaklarına teşekkür ederim.

[2] Bu makale 19.04.2020tarihinde https://www.arabulucuforum.com/ web sitesinde yayınlanmıştır.

[3] Arabulucu Eğitmen, Avukat.  Başkent Arabuluculuk Uyuşmazlık Çözüm Merkezi Müdürü.    

[4] TDK Sözlüğündeki Tanım.

[5] http://www.adb.adalet.gov.tr/link/koronavirustdbrlr.pdf

[6] https://twitter.com/Arabuluculuk_/status/1240316681324564487

[7] (Ankara BAM 9HD. 10.09.2019 Tarih. 2019/2485E – 1674K.) Kaynak: https://www.arabulucuforum.com

[8] Bu makalenin bir çözüme kavuşturmayı hedeflediği konulardan bir tanesi de tarafların yetki ve ehliyet kontrolleri sağlıklı bir şekilde yapılmasıdır.

[9] (Ankara BAM 6HD. 04.02.2020 tarih ve 2019/4092E-2020/304K.) Kaynak: https://www.arabulucuforum.com

[10] ACERCE, Mahmut. 21.02.2020. Arabuluculukta Telekonferans Dönemi. http://www.hititarabuluculuk.com/arabuluculukta-telekonferans-donemi/ Erişim: 12.04.2020

[11] Aslanpınar, Burak. 14.02.2020. Dava Şartı Olarak Arabuluculukta İlk Toplantıya (İlk Oturuma) Katılmamanın Yaptırımı Ve Telekonferansla İlk Toplantıya Katılımın Değerlendirilmesi. https://www.hukukihaber.net/ Erişim Tarihi: 12.04.2020

[12] DEMİREZEN, Mine. Arabuluculuk Temel Kitabı. 1. Baskı. Aristo Yayınevi. Şubat 2019. S.166.

[13] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri kanunu. Madde74.

[14] Gürler, Cemalettin. Kat Mülkiyeti Hukuku. Kasım 2016. S.60.

[15] 634 Sayılı, Kat Mülkiyeti Kanunu. M.38, f.1

[16] 2004 sayılı İcra İflas Kanunu. Md:290

[17] (Ankara BAM 9HD. 10.09.2019 Tarih. 2019/2485E – 1674K.) Kaynak: https://www.arabulucuforum.com

[18] DEMİREZEN, Mine. Arabuluculuk Temel Kitabı. 1. Baskı. Aristo Yayınevi. Şubat 2019. S.219 – 227.

[19]Elektronik İmza: 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu’nda düzenlenmiş olan NES (Nitelikli Elektronik Sertifika) adı verilen dijital varlığın taşınabilir USB aygıtına yüklü olduğu sayısal imzayı, ifade eder. (5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu’ndaki tanım: Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi, ifade eder.) Güvenli Elektronik İmza kullanmak için gerekli olan nitelikli elektronik sertifika 4 tane özel şirket ile Tübitak ve Emniyet Genel Müdürlüğü Sertifikasyon Merkezi tarafından temin edilebilmektedir. E imza en fazla 3 yıl süreli olabilmektedir. 3 yıldan sonra yenilenmesi gerekmektedir. E-imza bir USB aygıtına yüklü olan nitelikli elektronik sertifika aracılığıyla kullanılmaktadır. E imzanın kullanılacağı bilgisayarlarda, bunun için gerekli olan programların kurulu olması gerekmektedir.

Mobil İmza: 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu’nda düzenlenmiş olan, NES (Nitelikli Elektronik Sertifika) adı verilen dijital varlığın GSM hattına tanımlanması ile kullanılan sayısal imzayı ifade eder. Mobil imza hizmetini Türkcell, Vodafon ve Türk Telekom GSM operatörleri vermektedir. Bu operatörlerin birisi ile mobil imza almak üzere sözleşme imzalanıyor. Bunun usulü operatöre bağlı olarak değişiyor. Mobil imzaya sahip olunduğunda ayrı bir USB aygıtına ihtiyaç yoktur. Ayrıca mobil imzanın kullanılması için her hangi bir özel program yüklenmesine gerek yoktur. İnternetin olduğu her yerden kullanılabilmektedir.

E imza ve mobil imzanın ortak adı sayısal imzadır. Avukatların çoğu e imza kullandıkları için, bu makalede sayısal imza kavramı kullanılmayacak, onun yerine e-imza kavramı kullanılacaktır.

[20] 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu. Md:5

[21] (İstanbul BAM 13.HD 16.11.2019 Tarih ve 2019/2139E-1551K) Kaynak: https://www.arabulucuforum.com

[22] UDF belgesi: Uyap Doküman Editörü ile hazırlanmış olan ve uzantısı UDF olan belgedir.  Uyap Doküman Editörü: Ulusal Yargı Ağı Projesi kapsamında Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı tarafından geliştirilen, belgeler oluşturmak üzere tasarlanmış olan ve UYAP Bilişim Sistemiyle entegre çalışabilen bir kelime işleme programıdır. Uyap doküman editörünün kullanımı ile ilgili ayrıntılı bilgilere http://www.uyap.gov.tr/editoryardim/ sayfasından ulaşılabilir.

Hazırlanacak tutanakların PDF veya Word formatlarında olması halinde de oluşan belgeler de e-imza ile imzalanabilir. Arabuluculuk uygulamalarında, e-imza ile imzalanacak bir belge hazırlanacağı zaman genelde UDF belgesi kullanılmaktadır.

[23] Türkiye’de Güvenli Elektronik İmza kullanmak için gerekli olan nitelikli elektronik sertifika (NES) E-GÜVEN, E-İmza TR, E-TUĞRA, TURKTRUST Bilgi AŞ ile kamu tarafında EGMSM, Kamu Sertifikasyon Merkezi olarak TÜBİTAK UEKAE KSHS tarafından verilmektedir. Güncel liste için https://www.btk.gov.tr/elektronik-sertifika-hizmet-saglayicilari web adresi ziyaret edilebilir.

[24] 6325 Sayılı, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu. M.17, f.4

[25] Arabuluculardan oluşan çeşitli whatsaap gruplarında, buna benzer deneyim paylaşımları yapılmıştır.

[26] Arabuluculardan oluşan çeşitli whatsaap gruplarında, buna benzer deneyim paylaşımları yapılmıştır.

[27] Söz konusu düzenleme şöyledir: “Belge taraflar veya vekillerince imzalanmazsa, sebebi belirtilmek suretiyle sadece arabulucu tarafından imzalanır.”

[28] Şu anda arabuluculuk kanunu yeniden yazıldığından dolayı, kanuna konulacak bir madde ile telekonferansla yapılan görüşmelerde anlaşmama halinde, son tutanağın sadece arabulucu tarafından imzalanmasının yeterli olacağı düzenlemesine yer verilmesi isabetli olacaktır.

[29] HUAK m.17, f.2-son cümle: “Belge taraflar veya vekillerince imzalanmazsa, sebebi belirtilmek suretiyle sadece arabulucu tarafından imzalanır.”

[30] “Ödeme yapılabilmesi için serbest meslek makbuzu ve anlaşmama tutanağının ibraz edilmiş olması gerekir. Arabuluculuk ücretinin ise arabulucunun uyap sisteminde bulunan “arabuluculuk sicilinde” yer alan kayıtlı adresine en yakın Cumhuriyet başsavcılığı tarafından ve mahkemeler bütçesinin “03.5.7.04 uzlaşma giderleri” bölümünden ödenmesi gerekmektedir.” (TC Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığı. Arabuluculuk Giderleri Konulu, 18.03.2018 Tarih ve …/4854 sayılı yazısı) KAYNAK: https://www.arabulucuforum.com/ internet sitesi. Erişim: 16.04.2020