Kategoriler
7226 Sayılı Kanun İcra

Karşılıksız Çek Hükümlülerine Af

Bilindiği üzere kanuni ibraz süresinde ibraz edilen çek hakkında “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında adli para cezasına, adli para cezasının ödenmemesi halinde ise hapis cezasına karar verilmektedir. Anlaşılacaktır ki karşılıksız çek düzenleyen kişi, yargılama sonrasında önce adli para cezası ile cezalandırılmakta, adli para cezasını ödememesi durumunda ise hapis cezası ile karşı karşıya kalmaktaydı. Ancak Çek Kanunu’nda, 26.03.2020 tarihinde mükerrer Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren yeni geçici madde ile karşılıksız çek düzenlemek suçundan mahkum olanlara af getirildi.

Yeni getirilen kanun maddesi ile 24.03.2020 tarihinden önce karşılıksız çek düzenlemek suçundan mahkum olanların mahkumiyeti, kanun maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren durdurulacak ve hapiste bulunanlar tahliye edilecektir.

Mahkumlar, hapisten çıkmakla birlikte borcunu alacaklıya ödemek zorunda olacaktır. Ancak bu ödeme uzun bir zamana yayılmış, toplamda 33 ay sürecek taksitlendirme ile yapılacaktır. Ödemenin tüm taksitleri ile tamamlanması üzerine, ceza mahkumiyetinin bütün sonuçları ile birlikte kaldırılmasına karar verilecektir.

Ödeme planını özetlemek gerekir ise;

Sanık, tahliye tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde çek bedelinin %10’unu alacaklıya ödemek zorundadır.

Kalan kısmın ödemesi ise üç aylık sürenin sonundan başlayacak ve ikişer ay ara ile 15 eşit taksit ile yapılacaktır. Örnek vermek gerekir ise; 100.000 TL tutarında karşılıksız çek düzenleyen sanığın 01.04.2020 tarihinde tahliye edildiği varsayımında:

– Çek bedeli 100.000 TL’nin %10’u olan 10.000 TL’lik ilk ödemeyi yapması için 01.07.2020 tarihine kadar süre tanınmıştır.

– Kalan tutarın da ikişer ay arayla ve 15 eşit taksitle ödenmesi gerektiğinden, bir sonraki ödemesi 6.000 TL olacak ve bu ödemeyi de 01.09.2020 tarihinde yapacaktır.

– Diğer taksitler de aynı şekilde 6.000 TL olacak ve ikişer ay arayla birbirini takip edecektir.

– 01.04.2020 tahliye olan sanık, son ödemeyi 01.01.2023 tarihinde yaparak çek bedelini ödemiş olacaktır.

– Çek bedelini tamamen ödeyen sanık hakkında; ceza bütün sonuçları ile ortadan kaldırılacaktır. Dolayısı ile mahkumiyet hükmü ortadan kalkacak, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasakları da kaldırılacaktır.

Düzenlenen Süreler İçerisinde Ödeme Yapılmaması Halinde Ne Olacak?

Tahliye edilen sanık, tahliye tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde çek bedelinin %10’u tutarındaki miktarı alacaklıya ödemez ise, alacaklının şikayeti üzerine mahkemece mahkumiyetin devamına karar verilir. Yani ilk ödemeyi yapmayan sanık, tekrar cezaevine girecektir. Kararı vermekle görevli mahkeme İcra Ceza Mahkemesi’dir.

İlk ödemeyi yaptıktan sonra kalan taksitten herhangi birinin ilk kez ödenmemesi durumunda ise herhangi bir yaptırım uygulanmayacak ve bu taksit 15. taksitin sonrasına 16. taksit olarak eklenecektir. Diğer bir ifade ile aslında %10 luk ödeme sonrası ilk taksit veya devam eden taksitlerle birisinin ödenememesi halinde bu taksit ödeme planının son taksiti olmakta ve 2 aylık bir ek süre daha verilerek toplam ödeme süresi 35 ay olmaktadır. Dikkat çekmek gerekir ise taksit ödemesinin yalnızca ilk kez yapılmaması durumunda böyle bir yol izlenecektir. Eğer taksit ödemesi ikinci kez yapılmaz ise yine alacaklının şikayeti üzerine mahkeme tarafından mahkumiyetin devamına karar verilecektir.

Ayrıca görevli mahkeme olan İcra Ceza Hakimliği tarafından, tahliye edilen sanık hakkında yurt dışına çıkış kararı verilebilir.

Karşılıksız çek düzenlemek suçu kapsamında getirilen af, her bir karşılık çek suçu için ayrı ayrı ve yalnızca bir kez uygulanacaktır. Yani aftan yararlanarak tahliye olan sanık, kendisine verilen süre içerisinde ödemeyi yapmadığı için tekrar mahkum olur ise aynı suçtan dolayı aftan tekrar yararlanamayacaktır.

İnfazın Durdurulması Halinde Ceza Zamanaşımı işlemeyecektir.

Karşılıksız çek düzenlemek suçuna getirilen af kapsamında İcra Ceza Mahkemesinin verdiği bütün kararlara karşı itiraz edilebilir.

Karşılık çek düzenlemek suçu kapsamında yeni getirilen kanun maddesi de aynen şöyledir:

“MADDE 49- 14/12/2009 tarihli ve 5941 sayılı Çek Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 5- (1) 5 inci maddede tanımlanan ve 24/3/2020 tarihine kadar işlenen suçtan dolayı mahkûm olanların cezalarının infazı, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla durdurulur. Hükümlü tahliye tarihinden itibaren en geç üç ay içinde çek bedelinin ödenmeyen kısmının onda birini alacaklıya ödemek zorundadır. Kalan kısmını üç aylık sürenin bitiminden itibaren ikişer ay arayla on beş eşit taksitle ödemesi durumunda mahkemece, ceza mahkumiyetinin bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir.

 İnfazın durdurulduğu tarihten itibaren en geç üç ay içinde çek bedelinin ödenmeyen kısmının onda birinin ödenmediği takdirde alacaklının şikayeti üzerine mahkemece hükmün infazının devamına karar verilir.

 Hükümlü taksitlerden birini süresi içinde ilk defa ödemediği takdirde ödemediği bu taksit, sürenin sonuna bir taksit olarak eklenir. Kalan taksitlerden birini daha ödemediği takdirde alacaklının şikayeti üzerine mahkemece hükmün infazının devamına karar verilir.

 (2) Hükmün infazının durdurulması hâlinde ceza zamanaşımı işlemez.

(3) Bu madde uyarınca infazı durdurulan kişi hakkında mahkemece Ceza Muhakemesi Kanununun 109 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan adlî kontrol tedbirine karar verilebilir.

(4) Bu madde uyarınca verilecek kararlarda, hükmü veren icra ceza mahkemesi yetkilidir. Mahkemece bu madde uyarınca verilecek tüm kararlar alacaklıya tebliğ edilir.

(5) Bu madde uyarınca verilecek kararlara karşı itiraz kanun yoluna gidilebilir. İtirazın incelenmesinde İcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirlenen itiraz usulü uygulanır. “ (6) Bu madde hükümleri her bir suç için ancak bir kez uygulanabilir

Av. Emre Burak Onat
Ankara Barosu